Yazarlar > Backyard Yazılar > Telefon Kartı Koleksiyoneri 1: İ.Kırbaş



Telefon kartı da biriktirilir mi deyip geçmeyin. Dünya üzerinde 2-4 milyon arasında değişen telefon kartı koleksiyoncusu olduğunu biliyor muydunuz? Her yıl Paris - Fransa'da yapılan ve dünyanın en büyük telefon kartları fuarı kabul edilen SIT 2003 fuarında, dünyadan bir çok koleksiyoncu buluşmakta, internet üzerinden başlayan sanal iletişimlerini gerçeğe dönüştürürken, ülkelerini de tanıtmaktalar. Türkiye’de bunların arasında.

İzzet Kırbaş 45 yaşında,elektrik mühendisi, İstanbul'da Siemens San.ve Tic. A.Ş.'de Ürün Müdürü olarak çalışıyor.Bütün dünyadan belirli konularda kullanılmış telefon kartları topluyor.

Telefon kartları toplamaya başlaması, 1991 yılında İsviçre’ye yaptığı bir seyahat sırasında telefon etmek amacı ile aldığı kartın üzerindeki resimleri ilginç bulması ve tamamen kullandığı bu kartı atmayarak evde çekmecelerinden birine terketmesiyle başlamış. “Başlangıçta sadece kendi kullandığım kartları, bittikten sonra aynı çekmeceye bırakıyor ve yenisini koyuncaya kadar da tamamen unutuyordum Bu şekilde 1998 yılına gelindiğinde yaklaşık 30 kadar kartın biriktiğini gördüm”

1998 yılından itibaren ise, bu konu ile ilgili binlerce koleksiyoncu olduğunu görerek, yurtdışından bu kişilerle, çeşitli mesaj listeleriyle temas kurmaya başlamış. Sonuç: “…bir kaç ay içerisinde mevcut olan kartlarımın sayısı 30’dan 1000’lerin üzerine çıktığında alarm zilleri çalmaya başladı.” Bundan sonra, zamanla koleksiyonunu daha belirli sınıflar üzerinde yoğunlaştırmış.

Şu anda koleksiyonundaki kart sayısı 6000’e ulaşmış. Koleksiyonuna henüz dahil edemediği bir Netaş chip kartının bugünkü piyasa değerinin 600 - 700 Euro civarında olduğunu belirtiyor İzzet Bey.





İzzet Bey’in telefon kartları dünyasında o kadar detaylı bilgiler var ki, benim burada aktaracaklarım sadece özet olacak.

Teşekkürler İzzet Kırbaş ...

Web: http://www.turkcards.com/

E-mail: İzzet Berkman




Röportaj Tarihi: Ocak 2004

Bölüm: 1


1 - Telefon kartları koleksiyonculuğu ile hedeflenen nedir?

Telefon kartı koleksiyonu da, diğer tüm koleksiyonlar gibi kişilerin bazı nesnelerden hoşlanması, onlara değer vermesi ve bu konuda çeşitli yerlerde ve zamanlarda üretilmiş malzemeleri toplama isteğinden doğar. Başlangıçta hedeflenen bir şey pek yoktur. Ama zaman içerisinde her koleksiyonda olduğu gibi belirli konular ilginizi daha çok çekmeye ve bir bütün olarak tüm telefon kartlarını değil, daha seçici olarak bazı konuları toplamaya yönelirsiniz. Bunlardan genelde ilk geleni, her koleksiyoncunun kendi ülkesinde üretilen her çeşit telefon kartı, bunların özellikle ilk örnekleri, test kartları, değişik varyasyonları , deneme örnekleri, numuneleri, promosyon olarak dağıtılanlar ile PTT ve Türk Telekom tarafından üretilen her tür telefon kartı, GSM üreticileri tarafından üretilen SIM ve kontör dolum kartlarıdır. Bunlar dışında belirli bir ülkenin tüm kartları ve çeşitli tematik konular en önde gelenlerdir. Tematik konuların en popüler olanları ise, kuşlar, balıklar, çeşitli spesifik hayvanlar, trenler, uçaklar, çiçekler, puzzle kartlar, Coca-Cola , Disney konulu kartlardır. Konu seçiminde bir sınırlama olmayıp tamamen koleksiyoncunun kişisel tercihi ile gelişir. Bu türe örnek koleksiyonlar, dünyada telefon kartı üretilen her ülkenin her sisteminden bir kart, chip çeşitleri, sadece test ve deneme kartları olabilir.

Burada biraz lafı dolandırarak sorunun net yanıtını hala vermediğimi hissediyorum. Aslında bu yanıtın verilmesi de gayet zor. İnsanlar bir şeyler toplarken neleri hedefler ? İlk aklıma gelen, herkesin bir koleksiyoncu olduğu ve ilgisini çekecek bir materyali toplayabilmek için her yola baş vurduğudur. Bu materyalin adı paradır. Peki insanlar niçin kazandıkça yetinmezler ve sürekli olarak ellerine yeni paralar geçmesini dilerler ? Sanırım bunun yanıtı da iyi bir hayat yaşamak ve geleceğini garanti altına almak duygusudur. Bir şeyler toplamak ve biriktirmek de, benzer olarak biraz da ileriye yatırım olarak bakıp, bugünü ise elinize yeni geçen örnekler ile mutlu olarak yaşamaktır. Aslında biriktirme arzusu sadece insana özgü değildir. Doğaya baktığımızda, karıncaların, kuşların, sincapların, köpeklerin ve daha bir çok canlının fazla yiyeceğini bir şekilde gömmek, saklamak yolu ile korumaya çalıştığını görürüz. Sanırım, insanlarda dahil olmak üzere bir şeyler biriktirmenin temel dürtüsü geleceğe duyulan güvensizliktir. Bunun normal sınırlar içinde olanına koleksiyonculuk diyoruz. Belirli bir aşama ilerisine gidenler ise " çöp evler " oluyor ve bu çöp evlerin sahiplerini incelendiğinizde hepsinin ortak dürtüsünün de geleceğe duyulan güvensizlik olduğunu görüyorsunuz.

Bu temel dürtü dışında koleksiyon, hoşunuza giden materyalleri belirli bir düzen içerisinde toplamak, dizmek, daha detaylı bir araştırmaya girerek tarihçesini öğrenmek, aynı duyguyu taşıyan kişiler ile tanışarak ortak hobiniz hakkında sohbet etmek, bilgi alışverişinde bulunmak ve biraz da idealist iseniz geçmişin değerlerini geleceğe aktarma sorumluluğunu kendinizde hissetmenizdir.



2- Türkiye’de ve dünyada ne kadar yaygın?

Telefon kartı koleksiyonculuğu, tarihçe olarak en yeni koleksiyon türlerinden biri sayılabilir. Çünkü dünyada ilk telefon kartı 1976'da İtalya'da üretilerek kullanılmaya başlamış, dünya çapında yaygınlaşması ise 1985 - 1995 yılları arasında olmuştur. Özellikle Avrupa'da çok yaygın bir koleksiyon türü olup, bu konu ile ilgili çeşitli dergiler çıkmakta ve çeşitli sergi / fuarlar düzenlenmektedir. Dünyada tahmin edilen toplam telefon akrtı koleksiyoncusu sayısı hakkında çeşitli rakamlar verilmekte ve bu genelde 2- 4 milyon koleksiyoncu arasında değişmektedir. Ülkemizde ilk telefon kartı 1986 yılında yayınlanmıştır. Ancak bu koleksiyon türü son derece az kişi tarafından yapılmış, ancak 2000 yıllarından sonra koleksiyoncu sayısında büyük bir artış görülmüştür. Bu koleksiyoncuların büyük bir çoğunluğunu eskiden ( ve halen ) pul, para koleksiyonu yapmış olanlar oluşturmaktadır. Bizim tarafımızdan bilinen, şu anda Türk Telekom koleksiyon servisine kayıtlı 450 civarında telefon kartı koleksiyoncusu olup, herkesin internet ulaşım imkanı olmadığı düşünülerek ülkemizde 2000 civarında telefon kartı koleksiyoncusu olduğu tahmin edilmektedir.

Ülkemizde en büyük eksikliklerden biri, çoğu koleksiyoncunun gizli koleksiyoncu olup ne kendisi başka birilerini tanımakta, ne de başkaları tarafından tanınmasıdır. Dernekleşme son derece güç bir olay olduğundan her hangi bir çatı altında da birleşilememekte ve diğer ülkelerde olduğu gibi toplantılar, sergiler, fuarlar düzenlenememektedir. Bu konuda bir şeyler yapabilmek için ben yaklaşık 1,5 yıl önce internette TPC ( Turkish Phonecards Collectors ) isimli bir Yahoo grubu yaratmıştım ve yaklaşık 130 civarında üyemiz vardı. Ancak zaman içerisinde bazı arkadaşlarımızın e-mail şifrelerinin hack edilmesi ve nahoş mesajlar gönderilmesi, bazı üyeler arasında anlaşmazlıklar çıkıp bunların özel tartışma yerine grup ortamında herkese açık yapılması, çok saygın bazı arkadaşlarımızın hırsızlıkla suçlanması gibi nedenlerden dolayı ben daha fazla bu ortamı sürdürerek sorumlu olmak istemedim ve yaklaşık 1 ay önce grubu iptal ettim. Aynı zamanda İstanbul'da aylık olarak her ayın 2. Cumartesi günü koleksiyoncu arkadaşlar olarak buluşuyorduk ve bu buluşmalar hala devam ediyor. Ancak sabit bir yerimiz olmaması nedeni ile bu toplantıları çeşitli kafeterya ortamlarında yapıyoruz. TPC grubu ise TPC2 adı altında başka arkadaşlarca sürdürülüyor ve isteyenler aşağıdaki adresten ziyaret edebilir:

turkish phonecards collectors

Üye olmak isterseniz, bu adresten başvurabilirsiniz...

turkish_phonecards_collectors2-subscribe@yahoogroups.com







3- PTT ve Türk Telekom tarafından yayınlanan kartlar ile ilgili biraz bilgi verir misiniz bize?

Ülkemizde ilk telefon kartı Eylül 1986 yılında yayınlandı. Bu kartlar şimdi kullandığımız kartlardan farklı bir teknolojide çalışıyordu ve o günler için telefon kartlarındaki en yüksek teknoloji olarak kabul ediliyorlardı. Bu kartlar, ülkemizde ve tüm dünyada üretici firmanın ismi olan " Landis & Gyr " adı ile tanınmaktadırlar. Maalesef, Türkiye'de yayınlanan Landis & Gyr kartlarının üzerlerinde çekici hiçbir resim bulunmuyordu. İlk kartlar metalik sarı renkli idi ve 20, 30 ,120 kontörlük kartlardan oluşmakta idi. Daha sonra sadece 30, 60 ve 120 kontörlük kartlara dönüldü ve kontörü belli eden renkler kullanılmaya başlandı. Bu renkler sırası ile 30, 60 ve 120 kontörlük kartlar için yeşil, koyu mavi ve sarı renklerdi. Üzerlerindeki boyanın çok nazik olması ve kolayca çizilebilmesi, o zamanlar ülkemizde telefon kartı koleksiyonu diye bir şeyin bilinmemesi nedeni ile bu kartların çoğu tahrip olarak çöpe gitti, sağlam kalan örnekleri ise yurtdışındaki koleksiyoncuların talebi ile diğer ülkelere dağıldı. Bu neden ile bu kartlar son derece zor bulunmaktadır ve temiz olanları oldukça pahalıdırlar. Söz konusu kartlar ülkemizde 1986 - 1992 yılları arasında kullanımda kaldı. Ancak özellikle 1992 yılından sonraki kullanımlar, sistemin değişerek manyetik şeritli kartların kullanımının büyük şehirlerde başlaması nedeni ile genelde küçük illere kaydırıldı.

Sebebi nedir bilinmez, PTT 1988 yıllarında başlayarak telefon kartlarında başka teknolojiler arayışına girdi. Çeşitli firmalar ile görüşülerek onların sistemleri bazı pilot tesisatlar kurularak denendi. Kullanılan sistemleri içerisinde İngiltere'nin GPT, İtalya'nın Urmet, Japonya'nın Tamura ve Belçika'nın Alcatel Bell sistemleri vardı. Yine sebebi bilinmez, PTT en yüksek teknolojiyi kullanırken, denenen bazı sistemlerinde yüksek teknolojili olmalarına rağmen, dünyada başka ülkelerde kabul görmeyen Alcatel Bell manyetik kart sistemini seçti. Belki seçimde bu kartların boşaldığında toplanarak 10 kereye kadar tekrar doldurulabilmesi ve böylece kart üretim masraflarında tasarruf düşüncesi vardı. Ama bu sistem manyetik iz teknolojisine dayandığından ve manyetik ortamın kolayca kopyalanabilmesi nedeni ile özellikle son yıllarda sahte kullanımlara yol açtı. Türkiye tüm dünyada bu sistemin en büyük kullanıcısı oldu. Biten kartların makineler tarafından tekrar dolum amacı ile alıkonulmasından dolayı koleksiyoncular kullanılmış kart bulmakta büyük sıkıntı çekmeye başladılar. Alcatel Bell kartlarının en güzel serisi, 29 farklı resimden oluşan ve Türkiye'nin turistik yerlerini gösteren barkodlu diye adlandırılan serisidir. Manyetik kartlar halen ülkemizde kullanımdadır, ancak sahtekarlık olayları nedeni ile Türk Telekom 2000 yılı başlarında smart chip'li kart teknolojisine de geçmiştir ve her iki kart türü de bugün için kullanımaktadır. Zaman içerisinde manyetik kartla çalışan telefonlar daha ufak yerleşim birimlerine aktarılacak ve sadece smart chip kullanımına gidilecektir.

1995 yılına kadar PTT'nin sorumluluğunda olan telefon ve iletişim hakları 24 Nisan 1995 yılında kurulan Türk Telekom A.Ş.'ye devredildi. Bu Türk telefon kartı koleksiyonculuğu yönünden son derece üzücü bir dönemdir. 1995 - 1997 yılları arasında hiçbir yeni kart üretilmemiş, sadece Türk Telekom'un 1. ve 2.yıl dönümü dolayısı ile üretilen kartlar milyonlarca basılarak sadece bu kartlar kullanılmıştır. 1997 yıllarında koleksiyonculardan gelen yoğun talep dolayısı ile sadece 10.000 tirajlı tematik kartlar üretilmiş ve bu 1999 yaz aylarına kadar bu şekilde gitmiştir. Bu tarihten sonrada çeşitli tiraj ve konularda daha çeşitli kartlar üretilmiştir. Ancak özellikle 2003 yılında üretilen kartların baskılarının son derece kalitesiz ve özensiz olduğunu söyleyebiliriz.






4- Koleksiyonunuzda özellikle hangi konularla ilgili kartlar bulunuyor?

Başlangıçta ben de her koleksiyoncu gibi büyük bir açlık içindeydim ve ayrım yapmadan elime hangi telefon kartı geçerse geçsin topluyordum. Ama zaman içerisinde bütün dünyada milyonlarca çeşit telefon kartı üretildiğini ve bunların hepsini elde etmenin imkansızlığını gördükçe belirli konulara ve ülkelere ait telefon kartlarını toplamaya başladım. Bunlardan ilki doğal olarak Türkiye'de üretilmiş olan her tür telefon kartı. Ülke olarak İsviçre, Norveç ve Danimarka kartlarını toplamaya çalışıyorum. Tematik konuda ise en büyük favorim üzerinde kelebek resimleri bulunan kartlar. Şu anda koleksiyonumda 80 farklı ülkeden 700 civarında farklı kelebek konulu telefon kartım var ve bu alanda dünyadaki diğer telefon kartı koleksiyoncuları tarafından bilinen bir ismim var. Web sayfamda koleksiyonumdaki tüm kelebek konulu telefon kartlarını sergilemeye çalışıyorum, ilgilenirseniz aşağıdaki linkten ziyaret edebilirsiniz:

Kelebekler

Diğer topladığım konular ise : Kuşlar, vahşi hayvanlar, trenler, uçaklar, Noel Baba, Coca-Cola ve Disney konulu kartlar. Ayrıca her tür kullanılmış kredi , ATM ve mağaza kartlarını da topluyorum. Ülkemizin telefon kartlarını, mümkün olduğunca güncel tutarak web sayfamda Türk ve yabancı koleksiyonculara tanıtmaya çalışıyorum ve on-line bir katalogda derliyorum. Bir çok yabancı koleksiyoncu, web sayfamı Türk telefon kartları için referans kaynak olarak kullanıyor ve burada belirtilen katalog numaralarını kullanıyorlar.

 

 


Backyard